Poradnik

Ostropest plamisty – naturalny sposób na dolegliwości wątrobowe

Ostropest plamisty (silybum marianum) to jedna z najstarszych roślin, wykorzystywanych w ziołolecznictwie. Właściwości lecznicze ostropestu doceniali już w starożytności i średniowieczu.

Roślina ta zapisała się w historii medycyny i zielarstwa dzięki zawartości sylimaryny, kwasów organicznych, witamin C i K, fitosteroli, garbników, białek i cukrów. Swoje lecznicze właściwości ostropest zawdzięcza przede wszystkim obecności kompleksu flawonolignanów zwanych sylimaryną. Związek ten ma silne działanie odtruwające oraz regenerujące wątrobę, znaleźć go można w popularnych lekach np. Sylimarol. Ponadto olej z nasion ostropestu charakteryzuje się wysoką zawartością kwasu linolowego (50 proc.) należącego do grupy kwasów omega-6.

Działanie i właściwości:

Sylimaryna ma potwierdzone badaniami klinicznymi działanie hepatoprotekcyjne, czyli działa ochronnie na komórki wątroby, poprzez uszczelnianie błon komórkowych i hamowanie wnikania toksyn do środka. Osłania je przede wszystkim przed działaniem takich substancji jak m.in alkohol, leki, cytostatyki, antybiotyki czy silne trucizny zawarte w niektórych grzybach. Sylimaryna spowalnia włóknienie wątroby. Jednocześnie działa ona przeciwzapalnie, żółciotwórczo i żółciopędnie. Z tego względu ostropest stosuje się głównie wspomagająco w schorzeniach lub zaburzeniach czynności wątroby, dróg żółciowych  m.in. u osób z chorobą alkoholową i przechodzącym leczenie odwykowe w celu regeneracji komórek wątroby oraz ochrony ich przed toksycznym działaniem alkoholu. Nasiona ostropestu zalecane są przy zaburzeniach czynności wątroby spowodowanych złą dietą. Wykorzystywane są również do rekonwalescencji po wirusowym zapaleniu wątroby typu C, marskości i stłuszczeniu wątroby. Korzystne działanie sylimaryny można zauważyć poprzez obniżenie się biochemicznych wskaźników enzymów wątrobowych takich jak AlAT i AspAT.

Oprócz powyższego, ostropest stymuluje wydzielanie soku żołądkowego, dzięki czemu pomaga przy niedokwaśności soku żołądkowego oraz poprawia łaknienie. Ponadto może również zmniejszyć uszkodzenia jelit i skóry, głównie poprzez działanie przeciwutleniające i przeciwzapalne.

Sylimaryna oprócz leczniczego działania w chorobach wątroby, dzięki zawartości fitosteroli zmniejsza poziom cholesterolu i obniża poziom trójglicerydów we krwi ponadto zwiększa poziom ochronnych lipoprotein HDL przez co  hamuje wytrącanie się blaszek miażdżycowych. Normalizuje poziom glukozy, poprawia komórkową oporność na insulinę oraz indukuje odbudowę komórek beta trzustki, dzięki czemu może być wykorzystywana w terapii cukrzycy. Badania sugerują także, że przyjmowanie sylimaryny zwiększa zdolność regeneracji nerek, ma działanie przeciwreumatyczne oraz przeciwnowotworowe.

Ostropest wykazuje również zbawienny wpływ na skórę. Otrzymany z niego olej wykazuje właściwości wzmacniające, nawilżające oraz spowalniające procesy starzenia. Dzięki właściwościom przeciwzapalnym stosowany jest w kosmetologii w terapii trądziku różowatego i w preparatach przyspieszających gojenie ran. Dodatkowo posiada naturalny filtr UV. Działa również rozjaśniająco na włosy i skórne przebarwienia. Wyciąg z ostropestu wspiera także regenerację włosów i rozdwajających się paznokci.

Przyjmowanie:

Ostropest plamisty przyjmuje się w  postaci nasion całych, mielonych lub oleju tłoczonego na zimno. W przypadku całych nasion można je gryźć jak nasiona słonecznika lub przyjmować na łyżeczce bezpośrednio po zmieleniu.

W przypadku mielonych nasion proszek można dodawać do potraw zup, jogurtów, a nawet jako posypka do kanapki. Wykonywanie naparów lub odwarów z nasion ostropestu nie może być traktowane jako źródło sylimaryny, ponieważ jest ona nierozpuszczalna w wodzie.  

Olej z ostropestu można stosować zarówno zewnętrznie jak i wewnętrznie. Można go stosować wyłącznie na zimno, samodzielnie lub jako dodatek do sałatek i innych dań.  Posiada lekko gorzkawy, orzechowy smak.

Przeciwwskazania i skutki uboczne:

Ostropest uznawany jest za bezpieczny i dobrze tolerowany przez organizm. Jednak ze względu na brak jednoznacznych wyników badań nie powinno się go stosować u kobiet w okresie ciąży i karmienia piersią a także u dzieci poniżej 12 roku życia. Produkt ten może hamować aktywność pewnych enzymów, dlatego też pacjenci poddawani chemioterapii i przyjmujący leki m.in. metronidazol i indinavir  powinni skonsultować przyjmowanie ostropestu ze swoim lekarzem.

Objawem ubocznym stosowania ostropestu, występującym rzadko i przy stosowaniu wysokich dawek, jest jedynie łagodny efekt przeczyszczający.